سازمانهاي مدني، ساختار ها و اهداف

TJNEWS — Mon, 15 Nov 2010 21:22:20 +0000

امروزه برای بهتر اداره کردن شهر ها و در سطح کلان اداره ی بهتر کشورها ، مسوولین و افراد قانونگذار به سمتی حرکت می کنند که بار فعالیتهای خود را سبکتر کرده و آن را به بخش خصوصی واگذار کنند. تشکیل بانکهای خصوصی، ایجاد کانونها ، تشکلها و بسیاری دیگر از سازمانهایی که توسط افراد غیر دولتی اداره می شوند از نمونه های این تحول ساختاری در نظام زندگی اجتماعی و سیاسی افراد است. با تقسیم کار میان قدرتمندان و مردم دو مزيت عمده خواهد داشت. اول آنکه دولتمردان را از برخورد سلیقه ای با مسائل جامعه باز می دارد و به آنها اجازه نمی دهد تحت پوشش قدرت به اجرای علایق شخصی خود بپردازند. در این موارد دولتمردان پیوسته از سوی مردم نقد می شوند. دوم آنکه افراد جامعه به سمتی حرکت می کنند که در مقابل رفتار خود مسوول هستند و این امر به دلیل جمعی بودن می تواند زیرساختهای غلط هر جامعه ای رابه سمت اصلاح از درون سوق دهد.
جوامعی که به سمت توزیع قدرت پیش می روند و شهروندان را در اداره کشور دخیل می کنند به این باور رسیده اند که دولتمردان و صاحبان قدرت خطا پذیر . بنابر این عملکرد دولتمردان می بایست پیوسته توسط مردم نقد و بررسی شود. انجام فعالیتهای داوطلبانه واکنشی است به ضعفهای موجود در اداره کردن به روش دولتی. گروههای مردمی مختلفی که در دنیا فعالیت می کنند همواره دارای درخواستهایی از صاحبان قدرت در داخل عرصه بین المللی هستند ، این گروهها پیوسته در حال پیگیری حقوق درخواستی خود بوده و با آگاهی بخشی به افراد عادی و شهروندان معمولی، افکار عمومی را نیز در جهت تلاش برای رسیدن به این هدف بسیج می کنند. برای نمونه سازمانهایی نظیر طرفداران محیط زیست، سازمان حقوق بشر و … با انجام فعالیتهای مرتبط با اساسنامه و مرامنامه خود در جهت رفع نقصهای صاحبان قدرت فعالیت می کنند.
افرادی که به فعالیتهای داوطلبانه روی می آورند، از لحاظ رفتارهای اجتماعی به مراتب در سطح بالاتری نسبت به افراد عادی جامعه قرار دارند. این افراد به دليل مسوولیتی كه بر دوش خود احساس می کنند در جامعه به نحوی متفاوت ظاهر می شوند و سعی می کنند با همه افراد جامعه ارتباط صمیمی و فرای ارتباطهای روزمره داشته باشند، مردم عادی به عنوان مخاطب اصلی فعالین مدنی می توانند در جهت متقاعد کردن صاحبان قدرت به درخواستهای آنان نقش ایفا کنند و با نقد پیاپی و علمی بتوانند صاحبان قدرت را از انحراف و از دست دادن منابع مادی و معنوی کشور بازدارند.
چینش افراد و فعالين در تشکلهای مدنی به صورت افقی می باشد به گونه ای که مسوولین رسیدگی به کارها و افرادی که نقش مدیریت را برعهده می گیرند، از نظر رتبه و مقام در مرتبه ای بالاتر قرار ندارند و این آغازیست بر دموکراتیزه کردن جامعه، چرا که افراد در این گروهها ظرفیت انتقاد پذیری را به دست می آورند، دیدگاه مخالف را بر می تابند ، با دیگران به گفتگو و بحث می پردازند و در آخر بهترین راهکار را در پیش خواهند گرفت ، این فرآیند تا جایی ادامه خواهد یافت که همه افراد جامعه یا بخش کثیری از آنها فرامی گیرند که دیدگاه آنها نمی تواند همواره درست و صحیح باشد بلکه می بایست در برخورد با آرا و دیدگاههای دیگر ، اصلاح شود تا در جهت مصالح عمومی مورد استفاده قرار گیرد.
وظایف نیروهای داوطلب ( فارغ از هر اندیشه یا گروهی که در آن فعالیت می کنند ) تقریبا یکسان می باشد، تمام افراد داوطلب در مقابل منابع انسانی و مالی که از طریق جامعه یا دیگر منابع به دست می آورند مسوول هستند و باید تمام آنچه که در دست دارند را در جهت اهداف خود به کار گیرند. منابع مالی افراد داوطلب ممکن است از طریق مردم عادی ، گروههای خاص دولتی ، دیگر گروههای مردم نهاد و… تامین شود ، لذا نمی تواند یک پشتوانه همیشگی باشد و این امر موجب خواهد شد که استفاده از منابع انسانی گسترش یابد و استفاده از منابع مالی بسیار محدود گردد. وظایف نیروهایی که به صورت داوطلب فعالیت می کنند برپایه ی همان نقصهایی شکل میگیرد که در قبل اشاره شد ، نیروهای داوطلب با رصد کردن مشکلات درونی جامعه از درون جامعه ، برای خود اهدافی را تعیین می کنند که وظایف آنها را نیز بنیانگذاری می کند و آنها را به سمت و سوی عمل به وظیفه ای که خود آنها برای خودشان گذارده اند سوق می دهد ، پس یکی دیگر از تفاوتهای فعالیتهای داوطلبانه با فعالیتهای رسمی ، وظایفی است که خود افراد برای خودشان در نظر گرفته اند.
در مقابل هر وظیفه ای ، خواه تنفیذ یک وظیفه از طرف قدرت یا داوطلبانه یکسری حقوق نیز وجود دارد. افرادی که به طور رسمی در ادارات و نهادهای دارای قدرت دولتی فعالیت می کنند ، علاوه بر اینکه حقوق ماهانه دریافت می کنند ، از امتیازات ویژه ی دیگری نظیر تسهیلات تفریحی ، وامهای بلند مدت یا کوتاه مدت ، مرخصی و … برخوردارند و در ازای کار بیشتر یا بهتر بگوییم کار مفید تر از این امتیازات برخوردار خواهند شد.
اما در ساختارهای داوطلبانه و مدنی حقوق افراد از جنس دیگری است. افرادی که داوطلبانه فعالیت می کنند از کسی حقوق مادی ( به معنای وجه نقد یا امتیازات ویژه ) دریافت نمی کنند ، بلکه سود و امتیازاتی که آنها به دست می آورند برای تمام افراد جامعه یا بخشی از جامعه ای است که با آنها سروکار دارند و سود وزیان آنها ، سود و زیان جامعه را رغم می زند ، چرا که مطالبات آنها برخواسته از مطالبات جامعه و افرادیست که به دلایل خاص نمی توانند برای دریاف حق خود اقدام نمایند. برای نمونه دوستداران محیط زیست را مثال می زنیم ، کسانیکه در این سازمان فعالیت داوطلبانه انجام می دهند ، هنگامی به حق خود رسیده اند که خواسته ی آنها بتواند به گرفتن امتیاز موجب شود یعنی آنها بتوانند سازمانهای دولتی را مجاب کنند تا در حریم رودخانه ها خانه یا کارگاههای صنعتی ساخته نشود ، بدیهی است اگر این اتفاق بیفتد و دولت از ساختن ساختمان در حریم رودخانه جلوگیری کند ، حقوق همه شهروندان احیا می شود و اگر این اتفاق نیفتد بسیاری از افراد جامعه نمی توانند از حق خود در استفاده از رودخانه و محیط زیست زیبای آن بهره مند شوند. بنابراین حقوق افراد در سازمانها و گروههایی که داوطلبانه فعالیت می کنند با حقوق دیگر افراد جامعه گره خورده است.
حقوق نیروهای داوطلب در ابتدا از سوی خود آنها به رسمیت شناخته می شود ، در فرآیند تشکیل سازمانهای مردمی یا نیمه مردمی ابتدا افراد بدون در نظرگرفتن مبانی اندیشه ای گرد هم جمع می شوند و پس از برخورد آرا و دیدگاهها منشعب می شوند و گروههای مختلفی را با توجه به نیاز درونی و اندیشه ای خود تشکیل می دهند ، با شروع به فعالیت ، افرادی که حقوق خود را متناسب با زیرساختهای فکری جمع می بینند راه را ادامه می دهند و افرادی که به تعارض می رسند ، حق این را دارند که از گروه جدا شوند اما در ساختارهای دولتی افراد پیرامون قراردادی که میان فرد و کارفرما بسته شده است مسوول است.
مهمترین حقوقی که نیروهای داوطلب دارند ، در برابر دولت و نهادیست که آنها را به عنوان نیروی داوطلب در خود جای داده است. این حقوق شامل در اختیار گذاردن امکانات مادی و معنوی در جهت پیشرفت اهداف نیروهای داوطلب است. همانطور که گفته شد افرادی که بعنوان داوطلب فعالیت می کنند اغلب دارای روحیات متفاوت و پویا تری نسبت به دیگران هستند و این پویایی را به دلیل دغدغه های ذهنی خویش به دست آورده اند

tjnews

TJNEWS — Tue, 03 Nov 2009 09:57:22 +0000

تي جي نيوز را در اينجا دنبال كنيد :

http://tjnews2.wordpress.com/

TJ NEWS

سازمانهاي مدني، ساختار ها و اهداف

tjnews